Leningdeel

Geldig vanaf

16 mei 2020 - HDN 20

Ketenafspraak

De ketenafspraak  is dat expliciet aangegeven moet worden wanneer de einddatum van een leningdeel t.o.v. de duur in maanden leidend is bij een hypotheekaanvraag. Mocht de ingangsdatum van de lening dan verschuiven, dan kan de duur in maanden van het leningdeel worden aangepast o.b.v. de opgegeven einddatum. Hiernaast is ook verplicht om per leningdeel op te geven in welke mate de hypotheekrente aftrekbaar is bij de belastingdienst.

Ketenafspraak voor voorkantpartijen

  • De ketenafspraak  is dat expliciet aangegeven moet worden wanneer de einddatum van een leningdeel t.o.v. de duur in maanden leidend is bij een hypotheekaanvraag. Dit wordt in de schema’s afgedwongen door (conditionele) verplichtingen, zie hieronder. Aanvullend op de verwerking van einddatum bij aanbieders: de einddatum wordt altijd naar beneden afgerond omdat bij het naar boven afronden kans bestaat dat de fiscale looptijd wordt overschreden. Voor de consument mag geen fiscale probleem ontstaan. Deze wijze van afronden geldt zowel voor leningdelen met als zonder aflossingsverplichting.
  • De ketenafspraak is dat per leningdeel wordt aangegeven in welke mate de hypotheekrente aftrekbaar is bij de belastingdienst. Met de waardelijst BelastingBox wordt aangegeven in welke belastingbox het bedrag van het leningdeel valt. De volgende ketenafspraak geldt per HDN21:
    • Wanneer de hypotheekrente van het leningdeel geheel fiscaal aftrekbaar is bij de belasting, wordt belastingbox ‘box 1’ opgegeven. Het gehele leningdeelbedrag wordt beschouwd als aftrekbaar. Er wordt geen NietFiscaalAftrekbaarBedrag meegegeven.
    • Wanneer de hypotheekrente van het leningdeel geheel niet fiscaal aftrekbaar is, wordt belastingbox ‘box 3’ opgegeven. Het gehele leningdeelbedrag wordt beschouwd als niet aftrekbaar. Er wordt geen NietFiscaalAftrekbaarBedrag meegegeven.
    • Wanneer de hypotheekrente van het leningdeel deels fiscaal aftrekbaar is, wordt ‘box 1 / box 3’ opgegeven. Het bedrag wat niet fiscaal aftrekbaar is, wordt opgegeven in NietFiscaalAftrekbaarBedrag. Eventueel kan ook worden gespecificeerd welk deel hiervan consumptief wordt gebruikt in het veld ConsumptiefBedrag (datacatalogus; maatschappijspecifiek).
  • Voor alle afzonderlijke leningdelen, zowel nieuwe als bestaande, dient de adviseur de mogelijkheid te hebben om de einddatum van de renteaftrek op te geven. Bij aanbieders die het veld RenteAftrekEindDtHuidigLeningdeel (conditioneel) hebben toegevoegd aan het schema, dient de door de adviseur ingevulde datum vervolgens ook te worden doorgegeven in het AX-bericht.

Per HDN21 is bovenstaande inrichting ook door te geven voor lopende leningdelen (HuidigeFinanciering/HuidigLeningdeel). Het veld RenteAftrekEindDtHuidigLeningdeel wordt maatschappijspecifiek geïntroduceerd met de HDN21 Decemberrelease (16-12-2021).

Per HDN20 is het ook mogelijk om maximaal 25 leningdelen mee te geven in zowel aan te vragen als lopende leningdelen, waarmee het in meer gevallen mogelijk wordt om zuivere leningdelen door te geven.

Ketenafspraak voor aanbieders 

  • De ketenafspraak  is dat expliciet aangegeven moet worden wanneer de einddatum van een leningdeel t.o.v. de duur in maanden leidend is bij een hypotheekaanvraag. De inrichting in de schema’s is als volgt:
    • Leningdeel/VasteEindDtLeningdeelJN (datatype boolean) is toegevoegd aan de generieke dataset met de omschrijving ‘Indicator of de einddatum van het leningdeel leidend is t.o.v. de duur in maanden. Indien sprake is van een vaste einddatum van het leningdeel, moet deze indicator met Ja worden ingevuld.’ Deze boolean is verplicht, zodat altijd een keuze gemaakt moet worden voor ofwel een vaste einddatum, ofwel voor een duur in maanden.
    • Leningdeel/DuurInMnd is conditioneel verplicht, dit moet gevuld worden wanneer er in VasteEindDtLeningdeelJN is gekozen voor ‘Nee’.
    • Leningdeel/EindDtLeningdeel (datatype Datum) is toegevoegd aan de generieke dataset met de omschrijving ‘Einddatum van het leningdeel. Wanneer sprake is van aflossing, is deze einddatum gelijk aan de einddatum van het aflosschema.’ Dit veld is ook conditioneel verplicht, dit moet gevuld worden wanneer er in VasteEindDtLeningdeelJN is gekozen voor ‘Ja’.
    • De velden in het statusmelding bericht (SX) blijven ongewijzigd. DuurInMnd blijft verplicht en EindDtLeningdeel wordt niet toegevoegd. Hierbij geldt dat onduidelijk is welke gegevens uit de statusmelding door adviespakketten worden overgenomen. Dit vraagstuk valt hier buiten scope.
  • De ketenafspraak is dat per leningdeel wordt aangegeven in welke mate de hypotheekrente aftrekbaar is bij de belastingdienst. Wanneer de aanbieder geen leningdelen accepteert die deels fiscaal aftrekbaar zijn, dient de waarde ‘box 1 / box 3’ bij BelastingBox te worden uitgesloten.
  • Voor bestaande, lopende leningdelen (die worden meegegeven bij b.v. een aanvullende lening) geldt de volgende ketenafspraak:
    • Wanneer de aanbieder voor bestaande leningdelen de einddatum van de renteaftrek wenst door te krijgen, dient het veld  RenteAftrekEindDtHuidigLeningdeel te worden opgenomen in het schema, al dan niet met een conditionele verplichting gerelateerd aan het veld BelastingBoxHuidigLeningdeel.
    • Wanneer de aanbieder voor bestaande leningdelen de einddatum van de renteaftrek niet wenst door te krijgen omdat dit reeds vastgelegd is in de eigen administratie, dient het veld RenteAftrekEindDtHuidigLeningdeel niet te worden opgenomen in het schema.

Per HDN21 is bovenstaande inrichting ook door te geven voor lopende leningdelen (HuidigeFinanciering/HuidigLeningdeel). Het veld RenteAftrekEindDtHuidigLeningdeel wordt maatschappijspecifiek geïntroduceerd met de HDN21 Decemberrelease (16-12-2021).

Per HDN20 is het ook mogelijk om maximaal 25 leningdelen mee te geven in zowel aan te vragen als lopende leningdelen, waarmee het in meer gevallen mogelijk wordt om zuivere leningdelen door te geven.

Aanleiding & achtergrond

Einddatum leningdeel

Aanleiding van de introductie van einddatum is dat de duur van verstrekte leningen langer kan zijn dan de duur van het recht  op renteaftrek waarop de consument recht heeft  De consument kan dan geen gebruik maken van dit recht op renteaftrek; een situatie welke niet gewenst is.

Er zijn drie redenen te benoemen waardoor leningdelen een langere looptijd hebben dan dat de Belastingdienst toestaat.

1) Ten eerste wordt de duur van het recht op renteaftrek vastgesteld o.b.v. informatie afgegeven door de consument. Echter, de exact resterende duur is bekend bij de belastingdienst. De consument kan onbewust onvolledige informatie verstrekken. Dit risico neemt toe wanneer meerdere hypotheken en aanpassingen op die hypotheken in het verleden hebben plaatsgevonden. Gedurende het advies stelt een adviseur de resterende duur op basis van deze informatie vast.

2) Tweede punt is gerelateerd aan het aflosschema. Het aflosschema van leningen die passeren op de 1e van de maand, start niet altijd op diezelfde 1e van de maand. Het Ministerie van Financiën stelt dat aflosschema’s op de 1e van de maand moeten starten wanneer een lening ook op de 1e passeert. (Geen oorzaak is passeren in de loop van een maand. Hierover stelt het Ministerie van Financiën dat het aflosschema de 1e van de maand erna mag starten). De geldverstrekkers stellen de definitieve ingangsdatum van het aflosschema vast.

3) Derde punt is dat een oude hypotheeklening overgaat in een nieuwe hypotheeklening en dat daarbij de ingangsdatum (passeerdatum) is verschoven. Het verschuiven van een ingangsdatum kan bijvoorbeeld voorkomen wanneer het oude huis later wordt verkocht dan eerst was verwacht. Door het verschuiven is de duur in maanden van de nieuwe lening niet meer gelijk aan de duur van het recht op renteaftrek. Dit is niet gewenst en met de introductie van einddatum in leningdeel wordt dit voorkomen.

Einddatum renteaftrek

Sinds de invoering van de Wet inkomstenbelasting 2001 heeft een consument nog maximaal 30 jaar recht op hypotheekrenteaftrek. Vanaf 2031 kunnen consumenten hierdoor te maken krijgen met het vervallen van de hypotheekrenteaftrek. Door de toetsing van betaalbaarheid van de hypotheeklasten binnen 10 jaar, heeft deze maatregel al per 1 januari 2021 impact op nieuwe hypotheekaanvragen. Het vervallen van de hypotheekrenteaftrek moet in die gevallen meegenomen worden bij het bepalen van de financieringslast.

Bij ‘nieuwe’ leningdelen is het reeds mogelijk om per leningdeel op te geven wat de einddatum is van de renteaftrek voor dat leningdeel. Dit geldt ook voor leningdelen die worden overgesloten (en daarmee al een specifieke einddatum hebben van de renteaftrek) en in de ‘nieuwe’ constructie worden doorgegeven. Dit wordt doorgegeven in het veld Lening/Leningdeel/RenteAftrekEindDt.

Bij ‘bestaande’ leningdelen die ook als zodanig blijven bestaan, bijvoorbeeld bij een verhoging, kan de einddatum van de renteaftrek momenteel niet worden doorgegeven. Dit zal ook niet altijd nodig zijn – bij een verhoging heeft de geldverstrekker de gegevens van de bestaande lening wel in de eigen administratie en daarmee ook de einddatum van de renteaftrek. Als dat echter niet het geval is, moet de adviseur wel de mogelijkheid hebben om dit mee te geven.